Guías prácticas 24 de abril de 2026 · 11 min de lectura
Por Suso Merino · CEO

Contratos de servizos en concellos: límites, tramitación e erros frecuentes

Limpeza, xardinaría, mantemento informático, asistencia técnica, atención telefónica. Os contratos de servizos son, por volume, os máis frecuentes nos concellos pequenos e medianos. E, ao mesmo tempo, os que máis recursos, reparos de intervención e sentenzas laborais xeran. A razón: redáctanse con modelos xenéricos que non recollen o réxime específico dos artigos 308-315 LCSP nin as cautelas do artigo 308.2 sobre cesión ilegal de traballadores. Esta guía explica que teñen de especial estes contratos e onde se falla sistematicamente.

Neste artigo

  1. 1. Que se considera contrato de servizos
  2. 2. Diferenza con subministracións e obras
  3. 3. Marco normativo: arts. 308-315 LCSP
  4. 4. Prohibición de cesión ilegal de traballadores
  5. 5. Duración máxima e prórroga
  6. 6. Modificación e revisión de prezos
  7. 7. Subcontratación
  8. 8. Penalidades específicas
  9. 9. Tramitación de contratos menores de servizos
  10. 10. Erros frecuentes e como evitalos
  11. 11. Preguntas frecuentes

1. Que se considera contrato de servizos (art. 17 LCSP)

O artigo 17 da LCSP 9/2017 define o contrato de servizos como aquel cuxo obxecto son prestacións de facer consistentes no desenvolvemento dunha actividade ou dirixidas á obtención dun resultado distinto dunha obra ou unha subministración, incluíndo aqueles en que o adxudicatario se obrigue a executar o servizo de forma sucesiva e por prezo unitario.

Na práctica municipal, son contratos de servizos: limpeza de edificios, recollida e tratamento de residuos, mantemento de zonas verdes, mantemento informático, asistencia técnica xurídica ou urbanística, xestión de instalacións deportivas, atención telefónica cidadá, seguridade privada, servizo de comedor escolar, transporte escolar e auditorías externas.

Para todas estas prestacións aplica o réxime xeral da LCSP máis o réxime específico dos artigos 308 a 315, que introduce cautelas ausentes nos contratos de subministración ou obras.

2. Diferenza con contratos de subministración e de obras

A cualificación correcta do contrato determina a normativa aplicable. Os tres tipos son:

  • Contrato de obras (art. 13 LCSP): ten por obxecto unha obra civil ou de edificación, ou a reforma ou rehabilitación de edificacións existentes.
  • Contrato de subministración (art. 16 LCSP): adquisición ou arrendamento de produtos ou bens mobles.
  • Contrato de servizos (art. 17 LCSP): prestacións de facer, con ou sen entrega accesoria de bens.

En contratos mixtos, a regra é atender ao obxecto principal. Un mantemento informático que inclúe a entrega de pezas segue sendo contrato de servizos se a prestación principal é a intervención técnica, non a venda do material.

3. Marco normativo específico: arts. 308-315 LCSP

Os artigos 308 a 315 LCSP regulan cuestións específicas do contrato de servizos: contido do contrato (308), execución (309), subrogación de persoal (310), responsabilidade do contratista (311), modificación (312), suspensión (313), cumprimento e recepción (314) e resolución (315).

De todos eles, o apartado 2 do artigo 308 é o que máis problemas prácticos xera e esixe máis atención na redacción do PCAP. Analizámolo en detalle na seguinte sección.

4. Prohibición de cesión ilegal de traballadores (art. 308.2)

O artigo 308.2 LCSP é claro: nos contratos de servizos, a empresa adxudicataria debe manter a dirección do seu persoal. O órgano de contratación non pode dar instrucións directas aos traballadores do contratista, nin decidir sobre o seu horario, vacacións, sancións ou funcións. Se o fai, prodúcese cesión ilegal de traballadores.

As consecuencias da cesión ilegal son graves: a Inspección de Traballo pode declarar que os empregados do contratista son, en realidade, persoal laboral indefinido do concello. Isto non é teórico; existen múltiples sentenzas dos xulgados do social neste sentido, especialmente en contratos de atención ao público, limpeza e mantemento.

Sinais de alerta de cesión ilegal: os traballadores do contratista reciben ordes directas do persoal municipal, comparten espazo e horarios con funcionarios sen diferenciación, usan equipamento do concello, figuran no directorio interno con correo municipal, ou o responsable do servizo é quen decide sobre eles sen intermediación da empresa.

A solución: o PCAP debe incluír unha cláusula expresa que indique que a dirección do persoal corresponde ao contratista. A relación co concello canalízase a través do «responsable do contrato» (art. 62 LCSP), designado por ambas as partes, que comunica as necesidades do servizo pero nunca emite ordes laborais directas. Na práctica, esta figura é quen ordena que hai que limpar ou reparar, non cando nin como debe facelo cada traballador concreto.

5. Duración máxima e réxime de prórroga

O artigo 29 LCSP establece como regra xeral que os contratos de servizos teñen unha duración máxima de 5 anos, incluídas as prórrogas. Para contratos que se vinculan a investimentos en activos (p. ex. sistemas informáticos específicos) pode admitirse unha duración maior se está debidamente xustificada.

As prórrogas deben preverse expresamente no prego, con indicación da súa duración e condicións. O seu acordo é obrigatorio para o contratista se se dan os supostos previstos, e debe comunicarse con polo menos tres meses de antelación ao vencemento (art. 29.2 LCSP). Se o organismo non comunica a prórroga en prazo, o contrato extínguese ao seu vencemento e requírese unha nova licitación.

Recomendación: engadir ao calendario anual do técnico de contratación unha alerta seis meses antes do vencemento de cada contrato. Se se decide prorrogar, tres meses antes. Se non, iniciar a licitación do novo contrato polo menos catro meses antes, para evitar a prestación en precario ou a contratación verbal (nula de pleno dereito).

6. Modificación contractual e revisión de prezos

A modificación de contratos de servizos réxese polos artigos 203-207 LCSP (réxime xeral) e 312 LCSP (específico). Só cabe se a modificación estaba prevista no prego co seu alcance máximo e condicións, ou se concorren as causas imprevistas do artigo 205 (ata o 50 % do prezo inicial, acumulado).

A revisión de prezos está regulada nos arts. 103-105 LCSP. Só procede se estaba prevista no prego, transcorreu polo menos un ano desde a formalización e se executou polo menos o 20 % do contrato. A fórmula aplicable debe estar publicada oficialmente, habitualmente vinculada ao IPC con coeficientes redutores que impidan repercutir todo o incremento no prezo final.

7. Subcontratación: cando se permite e cando non

A subcontratación réxese polo artigo 215 LCSP. Está permitida salvo que o prego a prohiba ou limite expresamente pola natureza do contrato. En contratos de servizos de carácter personalísimo (asistencia xurídica directa, dirección facultativa de obra, representación técnica), o prego pode restrinxila.

Cando se permite, o contratista debe comunicar ao concello os datos do subcontratista antes de iniciar a subcontratación e acreditar a súa aptitude e solvencia. O contratista principal mantén toda a responsabilidade fronte ao órgano de contratación.

A solución: fixar no PCAP unha porcentaxe máxima subcontratable (p. ex. 30 %) e a obrigación de comunicación previa. Esixir declaración responsable do subcontratista de non incorrer en prohibición de contratar.

8. Penalidades específicas en contratos de servizos

O artigo 192 LCSP regula as penalidades por incumprimento. En contratos de servizos é especialmente importante concretalas no PCAP cunha táboa clara: que incumprimentos son leves, graves ou moi graves, e que penalidade económica leva cada un (ata un máximo do 10 % do prezo do contrato por incumprimento parcial).

Se o PCAP non define a táboa de penalidades, a imposición posterior será discrecional e facilmente recorrible. E se as penalidades acumuladas superan o 50 % do prezo do contrato, procede a súa resolución por incumprimento culpable.

9. Tramitación de contratos menores de servizos (art. 118)

O contrato menor de servizos (art. 118 LCSP) réxese polas mesmas regras xerais do contrato menor: duración máxima dun ano, sen prórroga, importe inferior a 15.000 euros IVE excluído e non pode subscribirse cun mesmo contratista se a suma acumulada anual supera ese límite.

Para ampliar este punto, recoméndase a guía de contratos menores para concellos, onde se detallan os requisitos documentais, a comprobación do artigo 118.3 e a tramitación operativa.

10. Erros frecuentes e como evitalos

Os fallos máis frecuentes en contratos de servizos municipais:

  • Non incluír cláusula anticesión ilegal no PCAP
  • Non designar responsable do contrato (art. 62 LCSP)
  • Prever prórrogas indefinidas sen prazo máximo
  • Omitir táboa de penalidades concretas
  • Non prever a revisión de prezos cando o contrato dura varios anos
  • Fraccionar contratos menores recorrentes do mesmo servizo
  • Non controlar que o contratista se subroga correctamente no persoal do contratista saínte cando exista convenio colectivo de subrogación

Todos estes erros teñen un denominador común: o uso de modelos xenéricos sen adaptación ao obxecto concreto do contrato. Para unha lista exhaustiva de fallos en pregos, consulta a guía sobre erros comúns en pregos. Se queres explorar como unha ferramenta de IA especializada pode detectar estas omisións en minutos, solicita unha demo gratuíta.

Preguntas frecuentes

Que pasa se o contratista acaba dirixindo o meu persoal?

Constitúe cesión ilegal de traballadores, prohibida expresamente polo artigo 308.2 LCSP. As consecuencias poden ir desde a nulidade do contrato ata responsabilidades laborais (declaración dos traballadores do contratista como persoal laboral indefinido do concello) e administrativas. O PCAP debe recoller expresamente que a dirección do persoal corresponde á empresa adxudicataria e nunca ao órgano de contratación, canalizando a relación a través do responsable do contrato do artigo 62 LCSP.

Canto pode durar un contrato de servizos con prórrogas?

O artigo 29 LCSP fixa como regra xeral que os contratos de servizos teñen unha duración máxima de 5 anos, incluídas as prórrogas. Existen excepcións motivadas (servizos vinculados a investimentos, servizos continuos), pero deben xustificarse no expediente. As prórrogas deben preverse expresamente no prego con indicación da súa duración e condicións, e ser acordadas e comunicadas ao contratista con polo menos tres meses de antelación ao vencemento.

Pódese revisar o prezo durante a execución dun contrato de servizos?

Si, pero de forma restrinxida. A revisión de prezos regúlase nos artigos 103-105 LCSP e só procede se está expresamente prevista no prego, se transcorreu polo menos un ano desde a formalización e se se executou polo menos o 20 % do contrato. Ademais, a fórmula aplicable debe estar publicada oficialmente, normalmente vinculada ao IPC cun coeficiente redutor que impida repercutir todo o incremento sobre o prezo do contrato.

Redactar contratos de servizos sen lagoas en minutos

LicitadIA xera pregos de servizos con todas as cláusulas obrigatorias (cesión ilegal, responsable do contrato, táboa de penalidades, réxime de prórrogas) xa integradas.

Solicitar demo gratuíta